Για σχεδόν 1.000 χρόνια βρισκόταν στη Γαλλία. Τώρα, το Bayeux Tapestry βρίσκεται στο Λονδίνο και από τις 10 Σεπτεμβρίου, το κοινό μπορεί να το δει στο British Museum. Η άφιξή του έχει προκαλέσει τέτοιο ενδιαφέρον, ώστε τα εισιτήρια για τους πρώτους μήνες εξαφανίστηκαν σχεδόν αμέσως, δημιουργώντας αυτό που τα βρετανικά μέσα αποκαλούν ήδη «Bayeux fever».
Το ιστορικό κέντημα βρέθηκε μάλιστα στο επίκεντρο μιας ξεχωριστής συνάντησης στο μουσείο, όπου ο βασιλιάς Κάρολος και η βασίλισσα Camilla ξεναγήθηκαν στην έκθεση μαζί με τον πρόεδρο της Γαλλίας Emmanuel Macron και την Brigitte Macron. Η επίσκεψη έγινε μετά την ιστορική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας που επέτρεψε τον δανεισμό του έργου στη Βρετανία για πρώτη φορά από τότε που δημιουργήθηκε.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί το ενδιαφέρον είναι τόσο μεγάλο. Το Bayeux Tapestry είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα τέχνης του Μεσαίωνα, αλλά και ένα μοναδικό ιστορικό τεκμήριο. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια τεράστια κεντημένη λωρίδα από λινό, μήκους περίπου 70 μέτρων, που αφηγείται τα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας και στη Μάχη του Hastings το 1066.
Μια ιστορία που ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας
Το εντυπωσιακό με το ιστορικό κέντημα ίναι ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζετε σε βάθος την ιστορία της Αγγλίας για να το παρακολουθήσετε.
Η αφήγηση ξετυλίγεται σε εικόνες: βασιλιάδες και στρατιώτες, πλοία που διασχίζουν τη θάλασσα, άλογα, όπλα, γεύματα, κάστρα, μάχες και σκηνές από την καθημερινότητα του 11ου αιώνα. Στο κέντρο βρίσκεται η πορεία προς τη σύγκρουση ανάμεσα στον Harold II και τον William, δούκα της Νορμανδίας, που θα μείνει στην ιστορία ως William the Conqueror.
Και όσο προχωράτε κατά μήκος του έργου, η ιστορία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ένταση, μέχρι τη Μάχη του Hastings. Ο θάνατος του Harold, με την περίφημη σκηνή του βέλους, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία του κεντήματος, αν και ακόμη και αυτή η λεπτομέρεια έχει αποτελέσει αντικείμενο ιστορικής συζήτησης.
Δεν είναι απλώς ένα έργο τέχνης
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της Ταπισερί Μπαγιέ δεν δείχνει μόνο μια ιστορική μάχη, αλλά την εικόνα ενός ολόκληρου κόσμου.
Μέσα στις σκηνές βλέπουμε τα ρούχα, τα χτενίσματα, τα έπιπλα, τα όπλα, και τις συνήθειες της εποχής. Ακόμη και η μόδα του 11ου αιώνα μπορεί να μελετηθεί μέσα από αυτό. Οι διαφορετικοί τύποι ενδυμάτων και αξεσουάρ βοηθούν τους ιστορικούς να κατανοήσουν την κοινωνική θέση και τον ρόλο των ανθρώπων που απεικονίζονται.
Υπάρχουν, όμως, και μικρές λεπτομέρειες που κάνουν το έργο πολύ πιο ζωντανό. Στις σκηνές εμφανίζονται ζώα, μυθικά πλάσματα και καθημερινές στιγμές που δεν έχουν άμεση σχέση με την κεντρική αφήγηση. Ανάμεσά τους βρίσκεται και μια από τις πρώιμες απεικονίσεις του Κομήτη του Χάλεϊ.
Ποιοι το δημιούργησαν;
Για πολλά χρόνια το έργο συνδεόταν περισσότερο με τη γαλλική πόλη Bayeux (Μπαγιέ), όπου διατηρήθηκε για αιώνες, παρά με την Αγγλία. Σήμερα, όμως, η επικρατέστερη άποψη είναι ότι το κέντημα δημιουργήθηκε στην Αγγλία, πιθανότατα από Αγγλίδες κεντήστριες, ενώ η παραγγελία του αποδίδεται συνήθως στον Odo, επίσκοπο του Bayeux και ετεροθαλή αδελφό του Ουίλιαμ του Κατακτητή.
Δηλαδή έχουμε ένα έργο που δημιουργήθηκε για να αφηγηθεί την επιτυχία των Νορμανδών και φαίνεται ότι φτιάχτηκε από ανθρώπους της χώρας που μόλις είχε κατακτηθεί. Οι γυναίκες που το δημιούργησαν έμειναν για αιώνες σχεδόν αόρατες πίσω από το έργο. Από την άλλη και οι απεικονίσεις γυναικίων μορφών είναι ελάχιστες σε σχέση με τις ανδρικές, ενώ η συμβολή τους στην κατασκευή του αποτελεί σήμερα σημαντικό κομμάτι της συζήτησης γύρω από αυτό.
Γιατί όλοι θέλουν να το δουν τώρα;
Η έκθεση του Βρετανικού Μουσείου είναι ιστορική καθώς η Ταπισερί Μπαγιέ επιστρέφει στην Αγγλία για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μία χιλιετία.
Η μεταφορά του από τη Γαλλία στο Λονδίνο χρειάστηκε μήνες προετοιμασίας, ειδικά μέτρα συντήρησης και μια ειδικά σχεδιασμένη διαδικασία μεταφοράς, καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά εύθραυστο αντικείμενο. Η έκθεση θα παραμείνει στο British Museum έως τις 11 Ιουλίου 2027.
Στον λογαριασμό του Ιnstagram The Royal Family ανέβηκε αυτό το video όπου βασιλιά Κάρολος υποδέχεται τον Emmanuel Macron στο Βρετανικό Μουσείο και σημειώνουν στη λεζάντα της ανάρτησης: Τιμούμε την Ταπισερί του Μπαγιέ, η οποία εκτίθεται πλέον στο Βρετανικό Μουσείο. Ευχαριστούμε τη Γαλλία για αυτόν τον ιστορικό δανεισμό – καθώς και για την πιο πρόσφατη, μαγική βελονιά σε μια ιστορία που έχει ενώσει τα δύο έθνη μας μέσα στο πέρασμα του χρόνου.
Το ενδιαφέρον ήταν τόσο μεγάλο ώστε το μουσείο κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημέρα πωλήσεων εισιτηρίων στην ιστορία του, με περισσότερες από £2,4 εκατομμύρια πωλήσεις μέσα στο πρώτο 24ωρο. Τα εισιτήρια μέχρι το τέλος του 2026 έχουν ήδη εξαντληθεί, ενώ η επόμενη μεγάλη διάθεση εισιτηρίων, για τους πρώτους μήνες του 2027, έχει προγραμματιστεί για τις 21 Οκτωβρίου.
Ένα έργο που συνεχίζει να αφηγείται την ιστορία
Σχεδόν 1.000 χρόνια μετά τη δημιουργία της Ταπισερί Μπαγιέ εξακολουθεί να αφηγείται μια ιστορία χωρίς να χρειάζεται να ανοίξει βιβλίο. Μέσα από ένα αντικείμενο που επέζησε από τον Μεσαίωνα. ξετυλίγεται ένας ολόκληρος κόσμος βελονιά βελονιά…
