Η ψιλοκυβίνη, η φυσική ψυχεδελική ουσία που περιέχεται στα λεγόμενα «μαγικά μανιτάρια», βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας για τη θεραπεία ψυχικών και νευρολογικών παθήσεων. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Neuroscience φέρνει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον περιστατικό ασθενούς με προχωρημένη νόσο Αλτσχάιμερ, ο οποίος παρουσίασε εντυπωσιακή αλλά προσωρινή βελτίωση μετά από χορήγηση ψιλοκυβίνης.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία μόνο περίπτωση και όχι για απόδειξη αποτελεσματικής θεραπείας. Ωστόσο, τα ευρήματα ανοίγουν νέους δρόμους για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η ψιλοκυβίνη μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλο.
Η ασθενής είχε προχωρημένο Αλτσχάιμερ
Η μελέτη αφορούσε μια Ιαπωνοαμερικανίδα γυναίκα ηλικίας άνω των 80 ετών, η οποία είχε διαγνωστεί με νόσο Αλτσχάιμερ περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα.

Τα τελευταία πέντε χρόνια η κατάστασή της είχε επιδεινωθεί σημαντικά. Χρειαζόταν βοήθεια στις καθημερινές δραστηριότητες, δυσκολευόταν να περπατήσει χωρίς υποστήριξη, αντιμετώπιζε ακράτεια και η επικοινωνία της περιοριζόταν σε ελάχιστες μονολεκτικές απαντήσεις.
Τι συνέβη μετά τη χορήγηση ψιλοκυβίνης
Οι ερευνητές χορήγησαν στην ασθενή μία υψηλή δόση ψιλοκυβίνης από ένα ιδιαίτερα ισχυρό στέλεχος μανιταριών. Σύμφωνα με την περιγραφή της μελέτης, αμέσως μετά τη λήψη η γυναίκα πέρασε αρκετές ώρες σε κατάσταση που έμοιαζε με βαθύ ύπνο, ενώ εμφάνισε πυρετό και έντονη εφίδρωση.
Περίπου 19 ώρες αργότερα όμως οι φροντιστές της παρατήρησαν μια θεαματική αλλαγή. Η ασθενής έγινε πιο δραστήρια, άρχισε να μιλάει με ευχέρεια και να αφηγείται αναμνήσεις από τη ζωή της, κάτι που είχε να συμβεί εδώ και χρόνια.
Βελτιώθηκαν η επικοινωνία και η καθημερινότητά της – Οι θετικές αλλαγές δεν περιορίστηκαν μόνο στην ομιλία.
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι η γυναίκα απέκτησε καλύτερη βραχυπρόθεσμη μνήμη, χαμογελούσε συχνότερα, διατηρούσε οπτική επαφή με τους ανθρώπους γύρω της και συμμετείχε περισσότερο στις καθημερινές δραστηριότητες. Παράλληλα, παρατηρήθηκε βελτίωση και στη σωματική της κατάσταση. Ανέκτησε τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης, μπορούσε να κινείται με μεγαλύτερη ευκολία, να ντύνεται μόνη της και παρέμεινε πιο δραστήρια για αρκετές εβδομάδες.

Έναν μήνα αργότερα έλαβε μικρότερη δόση ψιλοκυβίνης και, σύμφωνα με τους ερευνητές, παρουσίασε ξανά βελτίωση στην επικοινωνία, στις εκφράσεις του προσώπου, στην κίνηση και στη διάθεσή της.
Γιατί ενδιαφέρει τόσο τους επιστήμονες
Η νόσος Αλτσχάιμερ χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια νευρικών κυττάρων, με αποτέλεσμα τη σταδιακή επιδείνωση της μνήμης, της σκέψης και της λειτουργικότητας. Τα σημερινά φάρμακα μπορούν να επιβραδύνουν σε κάποιο βαθμό την εξέλιξη της νόσου σε ορισμένους ασθενείς, όμως δεν μπορούν να την αναστρέψουν.
Η συγκεκριμένη περίπτωση δημιουργεί την υπόθεση ότι ακόμη και σε προχωρημένα στάδια ίσως παραμένουν λειτουργικά νευρωνικά δίκτυα που δεν έχουν καταστραφεί πλήρως, αλλά βρίσκονται σε κατάσταση μειωμένης δραστηριότητας. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η ψιλοκυβίνη ενδέχεται να βοηθά προσωρινά στην επανενεργοποίηση αυτών των κυκλωμάτων, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι θεραπεύει τη νόσο.
Πώς δρα η ψιλοκυβίνη στον εγκέφαλο
Η ψιλοκυβίνη μετατρέπεται στον οργανισμό σε ψιλοκίνη, μια ουσία που δρα κυρίως στους υποδοχείς σεροτονίνης του εγκεφάλου.

Τα τελευταία χρόνια μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να ενισχύει προσωρινά τη συνδεσιμότητα μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου και να αυξάνει τη λεγόμενη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα δημιουργίας νέων νευρωνικών συνδέσεων. Για τον λόγο αυτό ερευνάται ήδη σε ασθενείς με κατάθλιψη που δεν ανταποκρίνεται στις θεραπείες, αγχώδεις διαταραχές, μετατραυματικό στρες (PTSD – διαταραχή μετατραυματικού στρες) και εξαρτήσεις.
Οι ειδικοί ζητούν προσοχή
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλεί η συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι δεν πρόκειται για κλινική δοκιμή αλλά για μελέτη ενός μόνο ασθενούς. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα πως η ψιλοκυβίνη αποτελεί θεραπεία για τη νόσο Αλτσχάιμερ ή ότι θα έχει τα ίδια αποτελέσματα σε άλλους ασθενείς.

Απαιτούνται μεγάλες, ελεγχόμενες κλινικές μελέτες ώστε να αξιολογηθούν η αποτελεσματικότητα, η ασφάλεια, η κατάλληλη δοσολογία και οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες. Επιπλέον, η χρήση ψιλοκυβίνης πρέπει να γίνεται αποκλειστικά στο πλαίσιο εγκεκριμένων ερευνητικών πρωτοκόλλων και υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση.
Η συγκεκριμένη μελέτη, πάντως, προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της έρευνας γύρω από τις ψυχεδελικές ουσίες και ενισχύει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για νέες προσεγγίσεις απέναντι σε μία από τις πιο δύσκολες νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Δείτε επίσης:
Εξέταση αίματος ανιχνεύει σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ δεκαετίες πριν από τα συμπτώματα